SUZANNE SOMER

cover

In Suzanne’s woonkamer hangen door haar gemaakte foto’s aan de muur, op een aantal planken staan meerdere nummers van haar Seele Magazines uitgestald, aan een andere muur hangen in doorzichtig plastic zakjes allerlei voorwerpen, waarvan de herkomst niet direct duidelijk is. Het blijken voorwerpen die zij op straat heeft gevonden en die door haar zorgvuldig zijn gerangschikt tot verschillende groepen die misschien het beste te omschrijven zijn als beeldcategorieën. Een week later zijn de hiervoor beschreven werken allemaal weer verdwenen en zijn de muren voorzien van allerlei nieuwe werken die niet van haar eigen hand zijn. Voor het zogenaamde Trash the House project hebben andere kunstenaars haar woonkamer opnieuw ingedeeld en van nieuwe werken voorzien. Hoogstwaarschijnlijk zal haar huis er bij een volgend bezoek weer totaal anders uitzien, door haar eigen inbreng of door die van anderen.
trash the house Waar voor veel mensen een huis een plek van stabiliteit en vaste structuur is, vormt het voor Suzanne juist een mogelijkheid tot onderzoek en experiment om hier steeds opnieuw transities in te laten plaatsvinden. Door het veranderen van haar woonomgeving komt zij enerzijds tot nieuwe inzichten en ontstaat een bepaalde energie. Aan de andere kant vormt haar huis niet alleen het ‘decor’ waarin kunst getoond wordt, het is op zichzelf een kunstplek of zelfs een werk aan het worden dat naadloos aansluit bij haar andere werken. Verzameldrang en een verlangen tot het vinden van de juiste verbindingen en combinaties zijn in bijna al haar werken terug te vinden. Zelf geeft ze aan steeds opnieuw op zoek te zijn naar een vorm voor het menselijke, of eerder het kunnen duiden hiervan. Ze wil iets van zichzelf zien en daardoor tegelijk een kader vinden dat niet alleen op haar persoonlijk maar in essentie op het ‘zijn’ van iedereen van toepassing is.

De methode die zij hiervoor gebruikt is om door middel van allerlei beelden zichtbaar te maken wat eigenlijk juist niet zichtbaar is. Van voorwerpen op straat tot anonieme plaatjes die zij op internet vindt, alles wordt in eerste instantie verzameld en later door haar geordend of gerangschikt in bijvoorbeeld bepaalde combinaties. Op deze manier wordt de informatie in zekere zin voor haar overzichtelijk, of worden nieuwe betekenissen blootgelegd die voorheen niet zichtbaar waren. De zoektocht naar het vinden van betekenis kent geen einde, de informatie waar zij gebruik van maakt is namelijk onbegrensd groot. De gevonden combinaties zorgen voor een hooiberg vol spelden van nieuwe betekenissen, die ruimte bieden voor meerdere interpretaties. De relaties die de voorwerpen of afbeeldingen met elkaar aangaan zorgen voor een nieuwe werkelijkheid die het eerder nog losstaande beeld van context voorziet. Ineens is het niet meer iets dat op zichzelf staat, zich los in de wereld bevindt, maar is het tot een groep of bij een partner gaan behoren.
seele2
De manier waarop de kunstenaar ordent en rangschikt heeft soms iets weg van een onderzoeker, zij lijkt als het ware een soort beeldmappen te creëren waarmee de objecten in kaart worden gebracht. Voor Seele Magazine combineert zij foto’s die zij op internet tegenkomt. Meestal is er sprake van een vorm van beeldrijm waardoor de afbeeldingen inderdaad bij elkaar lijken te horen, vaak is op beide plaatjes eenzelfde soort beweging te zien, ook al zijn de onderwerpen in eerste instantie wellicht contrasterend. Zo zweeft een ballerina zwierig in zijwaartse houding door de lucht met ernaast een juist zeer strakke diagonale trap, waarop een persoon vanaf de rug zichtbaar is. De organische, lichamelijke bewegingsvorm wijkt in feite weinig af van de juist zakelijke industriële vormgeving van de trap. Lichamelijkheid komt op veel van de duo’s voor, de schoonheid ervan, maar vaak ook juist het ongrijpbare abstracte van het lijfelijke. Al bezit iedereen een eigen lichaam, de nieuwsgierigheid naar dat van anderen is voor de meeste mensen onweerstaanbaar groot, of het nu is om zichzelf er mee te vergelijken of om het te begeren, het lichaam van de ander blijft vaak iets mysterieus en ondoorgrondelijks houden. In de hier getoonde afbeeldingen is het hoofd vaak niet zichtbaar, het is weggebogen, vervaagd, er zitten haren voor of er wordt een masker gedragen. De personen zijn anoniem, de figuren stralen een bepaalde kracht en tegelijk juist iets eenzaams en lugubers uit. Door de combinaties met afbeeldingen van onder andere vreemde bouwwerken, dieren of landschappen, explosies, branden en ga zo maar door wordt duidelijk dat de menselijke vorm vaak terugkomt in onze omgeving en misschien wel overal in terug te vinden is.
seele
Het lichaam is misschien wel deels bedoeld om fysieke verbinding met een ander lichaam te kunnen maken. Toch komen de lichamen in de Duo serie, waarin steeds een relatie tussen twee beelden wordt gelegd, juist sterk geïsoleerd en eenzaam over. Onder de naam Somer Meijer heeft Suzanne samen met kunstenaar Miranda Meijer meerdere performances gedaan waarbij lichamelijke verbinding vaak een belangrijke rol speelt. Zelf omschrijven zij het werk als sculpturale performances, waarbij de tijdsduur, concentratie en het onderlinge contact centraal staan en zorgen voor een sterke intensiteit. Door als kunstenaarsduo samen te werken, durven zij meer te experimenteren en de eigen persoonlijke grenzen te verleggen.
I'm losing it
Voor de performance I’m Losing It hielden de twee kunstenaars in een publieke ruimte elkaar dertig minuten lang stevig vast in een omhelzing. Uit hun lichaamshouding spreekt een zekere overgave naar elkaar toe, wat een intieme, met elkaar vertrouwde en daardoor sterke uitstraling toont. Tegelijk roept de performance een bepaalde kwetsbaarheid op. Waarom houden zij elkaar op deze manier vast? Hebben zij verdriet en zoeken zij troost bij elkaar? De manier waarop zij zich in de ruimte bevinden maakt ze op een vreemde manier ook fragiel. Lichamelijk contact tussen twee mensen op deze manier in de openbare ruimte komt gewoonlijk niet veel voor, in elk geval niet met een zelfde tijdsduur als in deze performance. Omstanders lijken er weinig aandacht voor te hebben en kijken wellicht liever weg dan het tafereel op hun beurt weer te omarmen. Het geeft aan dat een bepaalde toch onschuldige intimiteit liever niet met anderen gedeeld wordt en door dit nu wel te doen, wordt duidelijk dat het gebrek hieraan misschien eigenlijk nog vreemder en pijnijker is.
intensive care
In de vier uur durende performance I just want to know you / intensive care wordt een bijna naakt vrouwenlichaam met grote precisie door de andere kunstenaar opgemeten. Met een liniaal worden alle onderdelen van het lijf gemeten, waarvan lijntjes met afmetingen op het lichaam worden gezet met een pen. Een steeds complexer lijnenspel ontstaat en toont meteen hoe lastig en misschien wel onmogelijk het is om het lichaam op deze manier in kaart te brengen. Het wekt eerder chaos op dan duidelijkheid, dit zou dan ook kunnen betekenen dat het niet zo simpel is om de ander op deze manier te leren kennen. Op hetzelfde moment is er ook in deze performance weer een sterke mate van overgave van de kunstenaars aan elkaar in deze situatie. Ze stemmen beiden in om deze nogal intieme zoektocht aan te gaan, ook al levert deze hoogstwaarschijnlijk geen concrete feiten op, er wordt wel verbinding gemaakt.

De zoektocht die in eigenlijk alle werken van Suzanne verborgen zit, maar steeds van gedaante verandert, is misschien tegelijk de oplossing waar zij naar op zoek is. Het zoeken naar betekenis en het aangaan van verbinding zijn naar mijn idee de grote drijfveren in een mensenleven. Soms maken wij contact met anderen en begrijpen we aspecten van het leven waardoor we ons gelukkig en tevreden kunnen voelen. Steeds opnieuw zal er toch weer de behoefte aan een nieuwe ontdekkingstocht ontstaan; we begrijpen die ander bij nader inzien toch niet of onze eigen keuzes en inzichten lijken ineens geen stand meer te houden, waardoor nieuwe ideeën of alternatieven gevonden moeten worden. Er lijkt geen eindpunt te zijn en wanneer dat wel gevonden zou worden, zou het bestaan misschien wel nutteloos worden. De werken van Suzanne lijken de kijker dit duidelijk te willen maken. Het eeuwige zoeken, ordenen en in kaart brengen van onszelf en onze omgeving is een altijddurend proces dat wij het beste als zodanig kunnen omarmen en koesteren in plaats van te willen verliezen of volbrengen.