DE AANTREKKINGSKRACHT VAN VERVLOGEN TIJDEN

vittima

Het moet rond mijn dertiende zijn geweest dat ik per toeval ergens een nummer van Janis Joplin hoorde en meteen verkocht was. Gelukkig wist mijn vader welke zangeres we hier hoorden, sterker nog hij bleek al haar platen te hebben. Vanaf dat moment liet mijn vader mij bijna iedere week een andere plaat horen uit de jaren ‘60 of ’70 en nam ik de nummers die mij bevielen meteen over op een cassettebandje. Een nieuwe magische wereld ging voor mij open die zich niet alleen beperkte tot het luisteren van muziek, ik verfde mijn haar voor het eerst rood met henna en trok mijn moeders ‘hippie’jurken van vroeger uit de kast en begon ze te dragen.

Zo cool als het in de jaren ’70 was geweest zou het leven toch niet meer kunnen worden, was een tijd mijn nogal sombere puberale geloof. In een zoektocht naar het vormen van een eigen identiteit en een verzet tegen heersende normen op de middelbare school, verlangde ik naar een andere tijd waar ik hopelijk beter had gepast. Naarmate mijn tienertijd vorderde, kwam ik steeds iets beter in mijn jaren ’90 vel te zitten en begon tegelijk in te zien dat die zo door mij verheerlijkte periode natuurlijk net zo goed zijn minpunten en complicaties had.

Ruim twintig jaar later overviel mij bij het zien van de film La Vittama Designata plotseling toch weer een romantisch verlangen naar een tijd waarin ik zelf nooit heb geleefd. De kleding, de auto’s op straat, het meubilair, de reclames en ga zo maar door zijn allemaal van een schoonheid die nu weliswaar nog vaak in retrovorm wordt nagebootst, maar het nooit meer haalt bij de originele tijd. Venetië is weliswaar nog steeds van een zelfde schoonheid als destijds, maar een stad als Milaan was toen nog niet vol gebombardeerd met tacky reclamebeelden of neonlichten van welbekende fastfoodketens, en werd kortom nog niet overheerst door een tsunami van beelden zoals dat nu het geval is. De advertenties die wel voorbij komen, hoofdpersoon Stefano (Tomas Milian) werkt namelijk in de reclamebranche zijn stijlvol op een Mad Men manier.

Voor de tijd waarin de film gemaakt is, zijn dit natuurlijk vanzelfsprekendheden: de wereld zag er gewoon zo uit. Maar ik bekijk de film met mijn hedendaagse blik en geniet van deze elementen. Tegelijkertijd speelt de mise-en-scene wel degelijk een grote rol in de film. Zo heeft aristocraat Matteo Tiepolo een zekere vampierachtige look met zijn lange haar, de mantels die hij over zijn schouders draagt in combinatie met handschoentjes met daarover een ring geschoven. Ook duikt hij constant overal ineens op om Stefano verder onder druk te zetten om te voldoen aan zijn verzoek. Aan het begin van de film draagt hij een rood sjaaltje losjes over zijn schouders gedrapeerd en is hij in een latere scène te zien met een rode roos die hij voor zich vasthoudt, het lijken visuele verwijzingen naar wat er aan het einde van de film staat te gebeuren. Al werden er destijds enorm veel films van ditzelfde genre gemaakt toch komt Maurizio Lucidi’s film zeker niet over als een geval van dertien in een dozijn.